Ben Niet Van Gisteren

Op het eerste gehoor lijkt *Ben Niet Van Gister* een simpele, smerige vrouwen-track uit de rauwe internetraptijd. Maar wie goed luistert, hoort een nummer dat bijna volledig is gebouwd rond één idee: vertrouw haar niet, word niet verliefd en zorg vooral dat jij degene bent die het spel doorziet. Romantiek krijgt hier geen seconde de ruimte. Haslur en Naffer behandelen daten als een wedstrijd waarin degene die gevoelens krijgt automatisch heeft verloren.

Haslur opent de track meteen vanuit die houding. Een eerste date wordt geen liefdesverhaal maar aanleiding voor achterdocht, seks en opschepperij. Hij schildert de vrouw tegenover hem af als iemand die liegt over haar verleden en meerdere mannen tegelijk bespeelt. Daar komt de titel binnen: zij denkt misschien slim te zijn, maar hij is 'niet van gister'. Het refrein maakt van die uitdrukking vervolgens de complete mentaliteit van de track. De mannen presenteren zichzelf als doorgewinterd, wantrouwend en onmogelijk voor de gek te houden.

Daarna komt Naffer binnen en verdwijnt ieder restje subtiliteit. Zijn verse is een opeenstapeling van seksuele vernedering, grove humor en bewust schokkende woordspelingen. Sommige regels zouden tegenwoordig onmiddellijk screenshots, discussies en waarschijnlijk een kleine online rel opleveren. Naffer combineert seks met verwijzingen naar Amsterdam-West en gooit er zelfs raciaal geladen beelden en een 'white power'-woordspeling doorheen. Niet als politiek betoog, maar als shockbar: precies het soort regel waarmee rappers uit die periode probeerden te bereiken dat luisteraars de track de volgende dag nog steeds citeerden.

Het bijzondere is dat de grofheid niet zomaar willekeurig over het nummer is uitgestrooid. Bijna iedere punchline draait terug naar hetzelfde onderwerp: vrouwen zijn volgens de vertellers niet te vertrouwen en liefde is iets waar alleen een naïeve man intrapt. Zelfs wanneer er over een relatie of huwelijk wordt gesproken, wordt dat onmiddellijk omgebogen naar seks. *Ben Niet Van Gister* is daardoor minder een liefdestrack dan een anti-liefdestrack: twee rappers die er bijna een sport van maken om te bewijzen dat niemand emotioneel dichtbij mag komen.

Dat maakt de track ook een extreem tijdsdocument. De Nederlandse straatrap van eind jaren nul kende nauwelijks de rem die later ontstond door grote streamingplatforms, merkdeals en sociale media. Een losse mp3 kon veel verder gaan dan een officiële single omdat er geen labelafdeling, playlistredacteur of marketingteam hoefde mee te kijken. *Ben Niet Van Gister* klinkt precies als zo'n bestand dat gemaakt werd voor vrienden, forums en de straat — en vervolgens veel verder begon rond te zwerven.

Dat gebeurde aantoonbaar. In april 2009 werd de track op Marokko.nl al aangeraden via het toenmalige rapplatform Rapi.nl met de reactie dat het een 'harde nummer' was. Twee maanden later vroeg iemand op hetzelfde forum specifiek naar de track en werd er meteen een nieuwe SpeedyShare-download geplaatst. In 2010 dook het nummer opnieuw op in een FOK!-topic met 'harde pokoe's'. Dat is de oude internetrapmachine in één notendop: een track hoefde niet officieel verkrijgbaar te zijn om jarenlang te blijven circuleren. Zolang iemand de mp3 nog op zijn harde schijf had staan, kon hij opnieuw tot leven worden gewekt.

Nog opvallender: Naffer liet zijn verse niet achter op een vergeten mp3. Toen hij later samen met Para Mocro bij **101Barz Studiosessie 58** verscheen, bracht hij vrijwel dezelfde *Ben Niet Van Gister*-verse opnieuw. Tussen allerlei nieuw materiaal haalde hij juist deze extreem grove zestien regels weer naar boven. Dat zegt misschien meer over de status van die verse dan welke oude downloadtelling ook: Naffer beschouwde het kennelijk als materiaal dat sterk genoeg was om opnieuw voor een veel groter publiek te spitten.

*Ben Niet Van Gister* is daarmee een van die tracks die bijna perfect laat horen hoe ongeremd internetrap ooit kon zijn. Geen maatschappelijk manifest zoals *Schuif Aan De Kant*, geen gerichte vijand zoals bij *De Haagse Clowns*. Hier zijn seks, wantrouwen, beledigingen en punchlines zelf het onderwerp. De track probeert niet sympathiek te zijn. Hij probeert je iets te laten horen waarvan je denkt: zei hij dat nou echt?

En bijna twintig jaar later lukt dat nog steeds.